Byliny - Funkia (Hosta)

funkia o białozielonych liściach

kwiaty hosty

Funkia (Hosta) to doskonała bylina do obsadzania cienistych miejsc w ogrodzie. Jednak nie wszystkie odmiany  nadają się na takie stanowiska, gdzie  nie dochodzi słońce. Do wyjątków należą hosty o żółtych liściach, które potrzebują słońca dla ich prawidłowego wybarwienia i hosty o pachnących kwiatach, by mogły obficiej kwitnąć. Gleba powinna być żyzna, przepuszczalna,  lekko kwaśna i wilgotna. Najlepiej rosną w mieszaninie gleby, torfu i mielonej kory (w stosunku 1:1:1). Wiosną wymagają zasilenia nawozami mineralnymi.

Funkie to mrozoodporne, łatwe w uprawie rośliny. Są niezwykle dekoracyjne za sprawą liści, które mają różne kolory: żółte, niebieskie zielone, a nawet białe, często występują odmiany o liściach dwubarwnych. Liście mogą mieć różne kształty, a także wielkość i  fakturę. Hosty występują w wielu rozmiarach  od miniaturowych do półtorametrowych. Pokrój roślin jest również bardzo zróżnicowany, tworzą rozety, kuliste kopce lub mają pokrój wazonowy.
W ogródku działkowym mam hosty o zielonobiałych liściach. Jedna rośnie w cieniu altany i ta ma miejsce nieco wilgotne, a czasami jest nawet podlewana za co odwdzięcza się pięknymi kwiatami. Druga funkia rośnie na suchym stanowisku, w cieniu jabłoni obok bergenii, jej wzrost jest słabszy, a i kwitnie skromniej. Wiosną zasilę je kompostem i podsypię garstką nawozu mineralnego. Łodygi kwiatostanowe po przekwitnięciu wycinam, a późną jesienią, gdy obumierają liście usuwam je, by ślimaki pozbawić kryjówek i zmniejszyć ryzyko chorób grzybowych.

Rośliny są bardzo lubiane przez ślimaki, które wygryzają w liściach spore dziury. Czasami po deszczu ślimaki zbieram do naczynia i wynoszę na łąkę, ale zastawiam też na nie pułapki. Wlewam do słoiczka trochę piwa i słoiczek zakopuję na równi z glebą. Ślimaki lubią ten zapach i  wpadają do naczynia.

Bardzo mi się podobają te rośliny, chciałabym mieć w ogródku więcej odmian.

Z ogródka działkowego do wazonu - latem

Latem rabaty w ogródku działkowym mienią się kolorami. Działka wygląda jak piękny bukiet. Kwitną nie tylko kwiaty, ale także krzewy ozdobne, a przede wszystkim - królowe ogrodów - róże. Zakwitają zioła, które przy najmniejszym potrąceniu  wydzielają niezwykłe zapachy. Zasuszone pędy ziół na długo zachowują aromat, więc można zawiesić np. pęczek suszonych kwiatów lawendy, by móc napawać się jej zapachem. Kwiaty mogą bardzo przyozdobić nasze mieszkanie i cieszyć nas swoją urodą. Trzeba tylko wiedzieć kiedy je ścinać, czy rozwinięte, czy wtedy, gdy pąki ledwo pękają. Kwiaty należy ścinać w godzinach przedpołudniowych i od razu wstawić do letniej wody. Dopiero po około dwóch godzinach możemy usunąć niepotrzebne liście, ponownie przyciąć pędy (ukośnie) i dopiero wtedy przystępujemy do układania kwiatów w wazonie. Niektóre nie lubią towarzystwa innych kwiatów lub wydzielają szkodliwe dla innych gatunków substancje. Kwiaty w ogrodzie tuż po przekwitnięciu dążą do zawiązania nasion. Jeżeli będziemy odpowiednio przycinać przekwitnięte kwiatostany, to zamiast wiązać nasiona wydadzą nowe pąki i zakwitną ponownie. Niektóre kwiaty w wazonie mają krótki żywot, ale są i takie, które wytrzymują ponad 10 dni. Przynośmy kwiaty do domu i cieszmy się ich pięknem, bo lato tak krótko trwa.

Z ogródka działkowego do wazonu wczesną wiosną

Kwiaty z ogródka działkowego mogą cieszyć swoimi barwami, zapachem i pięknem także w domu. Zarówno skromny bukiecik jak i wymyślna kompozycja ustawione w mieszkaniu rozjaśnią jego wnętrze.Kwiaty swoim niepowtarzalnym pięknem uświetnią każdą uroczystość rodzinną. Miło jest zasiąść do rodzinnego stołu, na którym oprócz wyśmienitych potraw królują kwiaty. 

Będąc na działce w ostatni dzień stycznia zerwałam świeżo rozkwitnięte, w kolorze fiołkowym kwiatki pierwiosnka. Przyniosłam do domu, by pokazać domownikom odrobinkę wiosny tej zimy

Możliwości aranżacji roślin są nieograniczone. Można tworzyć kompozycje jednobarwne i wielobarwne. Dotyczy to zarówno nasadzeń rabatowych jak i układania kwiatów w wazonie.Samo układanie kwiatów w wazonie to dla mnie czysta przyjemność. Należy jednakże pamiętać o pewnych zasadach dotyczących ścinania kwiatów roślin cebulowych, bo najczęściej cebulowe zakwitają już wczesną wiosną Tulipany ścinamy wtedy, gdy pąki kwiatowe są zaledwie rozchylone. Natomiast kwiaty tulipanów rabatowych należy ścinać w momencie przekwitania prawie u nasady, aby nie dopuścić do osłabienia cebul. Narcyzy i żonkile ścinamy,  gdy są prawie rozwinięte.Także inne wczesne kwiatki np szafirki nadają się na małe bukieciki, ich kwiatostany ścinamy  prawie rozwinięte, ale nie ścinajmy im zbyt dużo liści, gdyż dzięki nim  rozwijają się cebule, które są organami rozmnażania. Dodatkowy atrakcyjny walor roślin cebulowych to możliwość ich pędzenia w domu. Dzięki pędzeniu możemy się cieszyć kwiatami tulipanów, narcyzów, lilii, hiacyntów i szafirków już na przedwiośniu. A jakże może cieszyć mały bukiecik pachnących fiołków w pierwsze wiosenne dni.

Byliny - Piwonia lekarska (Peonia officinalis)

Piwonia lekarska, peonia (Peonia officinalis) to okazała, długowieczna bylina  ogrodowa  należąca do rodziny piwoniowatych (Paeoniaceae). Do tej rodziny należy 40 gatunków piwonii. Piwonia lekarska ma liście osadzone na sztywnym pędzie, ale jaśniejsze i szersze niż inne odmiany. Wprowadzając ją do ogrodu należy pamiętać, że roślina nam się rozrośnie na boki, a jej wysokość to 80-100 cm. Te piękne kwiaty na jednym miejscu mogą pozostawać przez wiele lat. Piwonia lekarska zakwita w maju i czerwcu. Wśród wielu gatunków piwonii są odmiany o kwiatach białych, różowych, a  nawet żółtych i często pachnących.  

Piwonie są łatwe w uprawie.Jeżeli je odpowiednio posadzimy będziemy się mogli cieszyć pięknymi kwiatami przez wiele lat. Przed sadzeniem tych roślin dołki zaprawiamy przefermentowanym obornikiem lub dojrzałym kompostem, a ziemia musi być głęboko przekopana. Miejsce należy wybrać słoneczne lub bardzo lekko zacienione, osłonięte od wiatru.Gleba powinna być żyzna, próchnicza, wilgotna i tylko lekko kwaśna.

Piwonie rozmnażamy przez podział starszych roślin wyłącznie w ostatnie dni sierpnia - to jedyny, najodpowiedniejszy termin. Przy dzieleniu rośliny  należy zwracać uwagę na to, by każda część miała 2-3 zdrowe pąki i 2-3 mięsiste korzenie.Większa ilość korzeni, czy pąków nie przyczyni się do dobrego wzrostu rośliny. Uzyskaną karpę sadzimy tak, by pączki znajdowały się najwyżej 5 cm pod ziemią. Głębsze sadzenie może doprowadzić do tego, że roślina nigdy nie zakwitnie.W pierwszym roku uprawy uszczykujemy pąki kwiatowe, by roślina lepiej się ukorzeniła.Pielęgnacja piwonii w następnych latach polega na spulchnianiu gleby, odpowiednim zasilaniu nawozami mineralnymi i obornikiem lub kompostem i podlewaniu młodych roślin. Piwonie nie lubią przenawożenia, szczególnie azotem,mogą na nie reagować słabszym kwitnieniem.

W moim ogródku działkowym piwonie rosną na suchej piaszczystej ziemi, chyba od 20 lat i ciągle na tym samym miejscu. Obecnie są w lekkim cieniu, jaki daje brzoskwinia. Wiosną zasilam je Azofoską,  a nieco później kompostem, a podlewam  sporadycznie. Obok piwonii rozrosła się trzykrotka wirginijska kwitnąca na ciemnoniebieski kolor. Nawet ładnie wyglądają te kwitnące obok siebie rośliny. W ubiegłym roku próbowałam trzykrotkę stamtąd usunąć, ale okazało się to niemożliwe, gdyż jej korzenie sięgają głęboko w głąb ziemia, a skoro obie rośliny kwitną, być może aż tak bardzo sobie nawzajem nie przeszkadzają.

Piwonie często hoduje się na kwiat cięty. Do bukietu ścinamy je, gdy pąki są zaledwie pęknięte. W wazonie utrzymują się do 10 dni.

Zielone zakątki w moim ogródku działkowym

Przygoda z iglakami zaczęła się dla mnie zupełnie niespodziewanie.Wprawdzie w ogródku przed blokiem od kilkunastu lat rośnie jałowiec (dwa lata temu został  podcięty od dołu przez pracowników spółdzielni mieszkaniowej) zaczął chorować i  formowana przeze mnie tuja. Parę lat temu posadziłam  2 gatunki mahonii, 2 świerki miniaturki i jodłę, którą prowadzę bez przewodnika. Od dawna rośnie też irga płożąca. Ponieważ ogródek jest od strony wschodniej jej zimozielone gałązki czasem przemarzały, a innym razem wchodziły na chodnik - w obu wypadkach wymagało to interwencji sekatora.Trochę szkoda mi było tego krzewu, gdyż ślicznie wyglądał obsypany wiosną pachnącym białym kwieciem, a jesienią czerwonymi długo utrzymującymi się na krzewie jagodami, więc nie usunęłam go całkowicie tylko bardzo znacznie ograniczyłam.

W ogródku przybalkonowym rośnie jałowiec o niebieskim odcieniu igieł,  powstał z ukorzenionej gałązki. To był pierwszy iglak wyhodowany samodzielnie. Teraz już wiem ile trzeba mieć cierpliwości zanim wsadzona do ziemi gałązka ukorzeni się i zacznie rosnąć. Pod samym balkonem rośnie trzmielina o żółtozielonych liściach, którą corocznie wiosną przycinam, aby nadać jej ładny pokrój i usunąć wierzchnie gałązki ,których liście przez okres zimowy przybrały ciemniejsze, wpadające w brąz zabarwienie. Od paru lat są też posadzone małe świerczki, kosodrzewina i bukszpany. W ogródku działkowym z zimozielonych krzewów miałam tylko mahonię i  takie krzewinki jak ubiorek wiecznie zielony i barwinek. Barwinek rośnie nadal, a ubiorek zmarzł.

 Któregoś dnia otrzymałam od znajomego tuje i azalie. I tak się zaczęła zmiana w ogródku działkowym. Mniej warzyw, a więcej krzewów ozdobnych i bylin. Powoli ogródek zamienia się w działkę rekreacyjną. Większość krzewów ukorzeniłam sama i przyznam, że bardzo cieszy samodzielnie wyhodowana roślina. Nasadzenia nie są z góry przemyślane, ot posadziłam , bo było miejsce. Muszę wiele zmienić, ale na  razie tak pozostanie.W ogródku działkowym mam około stu krzewów ozdobnych, w tym 32 iglaki (tuje, jałowce, 2 świerki Conica, i bardzo wolno rosnący miniaturowy cis). Z krzewów o liściach zimozielonych wymienię: trzmielinę o zielono białych i zielonożółtych liściach, 2 mahonie i kilka bukszpanów i 3 laurowiśnie, berberysy i inne kwitnące lub o ozdobnych liściach krzewy.Wszystkie iglaki przycinam dwukrotnie w ciągu sezonu. Rośliny zimozielone dają wiele możliwości aranżacyjnych. Zimą ich urodę podkreśla śnieg, a latem barwy kwiatów.

Krzewy ozdobne - Wajgela, krzewuszka ozdobna

Wajgela cudowna zwana inaczej krzewuszką cudowną (Weigela florida) jest niewielkim krzewem ozdobnym. Jej ozdobą są dość duże, trąbkowate  kwiaty w kształcie dzwonków, o wygiętych na końcach płatkach obficie pokrywające pędy. Krzewy wajgeli cudownej mogą dorastać do 2 m wysokości i osiągać 2 metry szerokości. Kwiaty pojawiają się na pędach jednorocznych. Barwa kwiatów różowa, czerwona lub karminowa w różnych odcieniach, ale może być również biała lub czerwonofioletowa.

 W szkółkach pojawiły się różne odmiany wajgeli o dwubarwnych liściach (Weigela florida variegata), które mają także wielobarwne kwiaty. Na krzewie występują jednocześnie kwiaty białe i w różnych odcieniach różu. Są także krzewuszki o ciemnych, bordowych liściach i różowych lub czerwono-bordowych kwiatach.   Charakteryzują się niskim wzrostem (do 1 metra),  można je posadzić nawet w małym ogrodzie.

krzewuszka cudowna kwitnąca na czerwono

krzewuszka cudowna o kwiatach białych i różowych

wajgela o liściach żółto obrzeżonych i kwiatach białych i różowych

Krzewuszka ozdobna najobficiej kwitnie na glebie żyznej i wilgotnej. Może być posadzona na stanowisku słonecznym, ale dobrze rośnie także w półcieniu. Kwitnie w czerwcu i lipcu, a czasami powtarza kwitnienie we wrześniu. Na mróz jest wytrzymała i nie wymaga okrywania. Jeżeli przemarznie, to i tak wypuści nowe pędy. Przemarznięte gałązki najlepiej wycinać wiosną, gdy zaczną rozwijać się nowe liście, wtedy widzimy, które pędy przemarzły. Pędy wajgeli skracamy dopiero po przekwitnięciu. Skrócenie pędów spowoduje lepsze kwitnienie w przyszłym roku.

Mam w ogródku działkowym dwa krzewy wajgeli cudownej. Jedna odmiana ma kwiaty ciemnoczerwone, a druga o liściach zielonych, z żółtym obrzeżeniem  ma kwiaty białe i różowe.

 Ta o dwubarwnych liściach jest dość dużym krzewem. Może dorastać do 2 metrów. Po kwitnieniu pędy przycinam, a co trzy lata wycinam najstarsze, by krzew odmłodzić. Krzewuszka dobrze znosi cięcie, po takim zabiegu kwitnie obficiej. W ogródku działkowym rosną na suchej, piaszczystej ziemi zasilanej kompostem. W upalne dni podlewam tylko tą o czerwonych kwiatach, gdyż rośnie na słonecznym stanowisku.

Krzewuszki wyhodowałam przez ukorzenienie pędu. Oprócz tych, które posadziłam na działce trzy krzewy podarowałam rodzinie. Wajgela cudowna to łatwy w uprawie i pięknie kwitnący krzew. Nie choruje i nie jest atakowany przez szkodniki. Naprawdę warto go mieć w ogrodzie.

Krzewy ozdobne - Kalina koralowa (Vibrum opulus)

Kalina koralowa (Vibrum opulus) to wieloletni krzew ozdobny kwitnący na biało. Obecnie można nabyć w centrach ogrodniczych kaliny kwitnące nie tylko na biało, ale także o kwiatach różowych czy też silnie pachnących, kwitnące zimą, zrzucające liście jesienią lub zimozielone.

 Najbardziej popularna w polskich ogrodach jest kalina koralowa o białych kwiatach zebranych w kule i czerwonych owocach ozdabiających krzew jesienią. Tę kalinę podziwiałam będąc dzieckiem, bardzo mi się podobały jej białe, śnieżne kule.Ucieszyłam się kiedy właśnie taką,  kwitnąca w doniczce kalinę dostałam na imieniny.
Posadziłam ją w ogródku działkowym na stanowisku dość słonecznym, a glebę wymieszałam z próchnicą. W czasie upałów roślinę podlewam.

Kalina koralowa

Dobrze rośnie, corocznie w maju rozwijają się jej kuliste kwiatostany. Będę ją prowadziła w formie drzewka, gdyż wtedy zajmie mniej miejsca. Z sadzonki zielnej wyhodowałam jeszcze jeden egzemplarz tej kaliny i posadziłam pod śliwą między liliowcami. Również pięknie kwitnie. Kaliny nie chorują, ale często atakowane są przez czarne mszyce i towarzyszące im mrówki. Mszyce  wręcz oblepiają młode pędy szczytowe.Wygląda to nieestetycznie. Opryskuję wówczas krzew wyciągiem z pokrzywy (jak przyrządzić taki wyciąg - patrz post o wiciokrzewach). Kalina kwitnie od maja do czerwca.

 W ogrodach także dość często rośnie biało kwitnąca kalina koralowa, której kwiaty zebrane są w płaskie podbaldachy. Dorasta do 4 metrów. Mam również  taką kalinę uzyskaną z odrostów korzeniowych. Rośnie po drugiej stronie śliwy, w pobliżu płotu. Jej przepiękne, duże kwiaty zebrane  na szczytach gałęzi w płaskie baldachogrona rozwijają się w czerwcu. Brzeżne kwiaty są płonne, duże, wewnątrz, drobne z pręcikami i słupkami. Kwitnie od maja do lipca. Kwiaty zapylane są przez muchówki. Liście szerokojajowate, 3-5 klapowe rozwijają się w końcu kwietnia, a jesienią wybarwiają się na szkarłatno-purpurowo. Owoce są krwistoczerwone, błyszczące, dojrzewają we wrześniu i pozostają na gałązkach do wiosny, gdyż z powodu  wysokiej zawartości garbników są niechętnie zjadane przez ptaki. Kalinę rozmnaża się z sadzonek zielnych lub zdrewniałych oraz przez odkłady i szczepienia. Gałęzie, które dotykają ziemi często się zakorzeniają. Kalina pączki kwiatowe zawiązuje w roku poprzedzającym kwitnienie (sierpień).  Najlepiej rośnie na glebach żyznych, wilgotnych, mogą być nawet piaszczyste, ale zasobne w składniki pokarmowe. Kalina koralowa jest cenną rośliną leczniczą. Najbardziej ceniona jest kora. Owoce kaliny zawierają trujące saponiny. Taką kalinę, o płaskich kwiatostanach posadziłam również w ogródku za balkonem.