Jagodowe krzewy owocowe

Jagodowe krzewy owocowe to: krzewy, krzewinki i pnącza o jadalnych owocach zwanych jagodami.

Wystarczy posadzić kilka gatunków wybranych krzewów jagodowych, by w naszym ogrodzie powstał jagodnik. Jeśli  stworzymy odpowiednie warunki stanowiskowe dla naszych krzewów to z pędów  tych roślin możemy zrywać aromatyczne owoce przez wiele sezonów.

Owoce maliny i jeżyny.

Owoce aronii i borówki.

Owoce borówki.

Owoce jagodowe są nie tylko smaczne, ale także zdrowe; posiadają wiele cennych dla naszego organizmu  składników odżywczych. Swoją różnorodnością urozmaicają posiłki i dekorują nasze stoły.

Kwiaty aronii.

Liście borówki jesienią.

Owoce czerwonej porzeczki

Jagodowe krzewy wspaniale zdobią ogrody: pięknie wyglądają wiosną obsypane kwiatami, później dojrzewającymi  owocami, a jesienią liście stroją je w złoto, czerwień i purpurę.

W zależności od odmiany  okres zbioru owoców jagodowych  trwa od końca maja do października. Posadzenie kilku odmian jednego gatunku o różnym okresie owocowania wydłuży zbiór owoców. 
Krzewy owocowe takie jak: porzeczka, agrest, jeżyna są najczęściej samopylne, więc wystarczy posadzić tylko jeden, by przez kilkanaście dni cieszyć się smakiem pysznych owoców.

Owocująca borówka amerykańska.

 Nie zawsze owoce jagodowe są dostępne w sklepach, a ceny np. świeżych borówek, czy suszonych owoców goi są wysokie, dlatego warto wprowadzić te wartościowe krzewy do ogrodu i cieszyć się własnymi owocami. Krzewy jagodowe szybko wchodzą w okres owocowania, a odpowiednio pielęgnowane, dokarmiane, przycinane będą dobrze plonowały i zapewnią nam bogaty zbiór owoców przez wiele, wiele lat.

 

Krzewy jagodowe:

Jagoda kamczacka

Jagoda kamczacka (Lonicera caerulea) może owocować ponad 35 lat. Ta długowieczna roślina jest bardzo odporna na choroby. Pąki kwiatowe ukazują się na początku marca, miododajne, kremowożółte kwiaty otwierają się w kwietniu, a owoce dojrzewają pod koniec maja. Krzew owocuje już w drugim roku po posadzeniu. Owoce niektórych odmian mają tendencję do opadania, należy zbierać w miarę dojrzewania.

Granatowe owoce, o nieregularnym kształcie mają słodko-kwaśny,  orzeźwiający smak z ledwo wyczuwalną nutką goryczy. Doskonale smakują zerwane prosto z krzaka. Można je zamrażać, robić z nich soki, konfitury lub nalewki.

Owoce jagody kamczackiej mają właściwości przeciwzapalne i wzmacniające. Są źródłem witaminy C, A, jodu oraz żelaza, a zawarte w nich flawonoidy i antyoksydanty chronią organizm przed powstawaniem  chorób nowotworowych.

 Agrestu szczepiony na złotej porzeczce

Agrest (Ribes grossularia) to krzew jagodowy łatwy w uprawie. Doskonale znosi niskie temperatury, Bywa często porażany przez amerykańskiego mączniaka agrestu. W szkółkach są do nabycia odmiany odporne na tą chorobę. Posadzenie form piennych pozwala na zaoszczędzenie miejsca, a kilka odmian o różnym czasie dojrzewania, rozciągnie zbiór plonów na lipiec i sierpień. Agrest najlepiej owocuje na pędach dwu - i trzyletnich, dlatego wymaga corocznego cięcia.

Niedojrzałe owoce są cierpkie, ale właśnie takie nadają się na kompot i konfitury. Kompot z agrestu orzeźwia i doskonale gasi pragnienie, a ciasta z tymi owocami mają niepowtarzalny smak.Agrest ma także właściwości kosmetyczne, zawarte w nim przeciwutleniacze spowalniają procesy starzenia skóry, odżywiają ją. Pestki agrestu nadają się do peelingu ciała. Skóra po takim zabiegu jest jędrna, a cera pięknie rozjaśniona.
Dojrzały agrest jest słodki i bardzo smaczny. W zależności od odmiany owoce mogą mieć zabarwienie zielone, zielonożółte, jasnoróżowe lub ciemnoczerwone; różnią się także kształtem i smakiem.
Zawierają mnóstwo witaminy C, witaminy z grupy B i A, żelazo, wapń i fosfor. Gruba skórka i liczne małe pestki wpływają pozytywnie na trawienie i przyśpieszają przemianę materii. Agrest podawany małym dzieciom mającym problemy z wypróżnianiem - usuwa zaparcia. Ponadto spożywanie agrestu: usprawnia myślenie, wzmacnia płuca, wątrobę, redukuje kwasowość, wpływa na prawidłowe funkcjonowanie układu moczowego, a także zwiększa płodność.
Owoce agrestu mają małą wartość kaloryczną i są szczególnie polecane osobom dbających o linię.

Porzeczka czerwona

Porzeczka czerwona (Ribes rubrum) podobnie jak agrest jest łatwym w uprawie krzewem  jagodowym. Owoce  najwcześniejszych odmian dojrzewają  pod koniec czerwca. Porzeczki należą do tej samej rodziny co agrest, często można spotkać w sprzedaży formy szczepione na długich podkładkach. Owoce porzeczki  czerwonej zawierają bardzo dużo witaminy C, garść świeżych owoców, zaspokaja dobowe zapotrzebowanie na tę witaminę. Porzeczki czerwone posiadają właściwości oczyszczające, odtruwające i wzmacniające.
Nie tylko świeże, ale i przetworzone są bogatym źródłem witamin. Można z nich przyrządzać soki, dżemy, galaretki, a także zrobić wino.

Porzeczka biała (Ribes gracile) dojrzewa najpóźniej, bo w sierpniu. Zawiera mniej składników odżywczych niż czerwona, ale  owoce mają ciekawą barwę, słodki smak, są doskonałe do spożycia na surowo.

Porzeczka czarna (Ribes nigra) dojrzewa na początku  lipca. Liście i owoce tego krzewu mają specyficzny zapach, a dziwny smak świeżych owoców sprawia, że nie są chętnie jadane. Porzeczka czarna zawiera ogromne ilości witaminy C, także duże ilości witamin z grupy B, witaminę PP i K, prowitaminę A oraz potas, sód, wapń, żelazo, mikroelementy, pektyny oraz duże stężenie przeciwutleniaczy - to prawdziwa bomba witaminowa.
Owoce zjadane na surowo może nie są zbyt smaczne, ale można  pokochać zrobione z nich soki, dżemy, galaretki.

Dojrzewające owoce porzeczkoagrestu.

 Porzeczko-agrest (Ribes nidigloraria)   powstał przez skrzyżowanie porzeczki czarnej z agrestem. Roślina dość mocno się rozrasta, więc trzeba dla niej przeznaczyć nieco więcej miejsca. By długo i obficie owocowała powinna być przycinana i prześwietlana. Jest odporna na choroby i szkodniki. Liście podobne jak u agrestu, mają zapach czarnej porzeczki. Owoce z wierzchu przypominają czarną porzeczkę, jednak są o wiele większe, natomiast miąższ jest biały jak u agrestu. Dojrzałość zbiorczą osiągają w drugiej połowie lipca.
Zawierają wiele cennych składników, ale mają głównie znaczenie dietetyczne. Smaczne są zarówno świeże jak i przetworzone na dżemy, soki, kompoty. Można je wykorzystać do wypieku ciast i do deserów. Nadają się również do suszenia.

 Malina właściwa (Rubus ideaus) owocuje na pędach dwuletnich. W jej uprawie ważne  jest wycięcie  pędów z których zebraliśmy owoce. Malina owocuje od końca czerwca do przymrozków. Okres owocowania zależy jest od odmiany. Są odmiany malin o żółtej barwie owoców, równie smacznych jak czerwone.
Aromatyczne owoce są doskonałe na soki, kompoty, nalewki i wyśmienite jako świeży deser.
Zawierają sporo witamin, pektyn, cukrów, związków śluzowych, kwasów organicznych oraz lotne związki zapachowe. Mają właściwości przeciwbakteryjne, wspomagają leczenie przeziębień. Działają przeciwbólowo, uspokajająco, obniżają ciśnienie krwi. Liście malin również mają działanie lecznicze. Zarówno z suszonych owoców jak i liści można zaparzać pyszne herbatki.

Jeżyna bezkolcowa (Rubus fruticosus)  w chłodniejszych rejonach kraju wymaga okrycia. Miododajne kwiaty jeżyny przyciągają do ogrodu pszczoły. Jeżyna  owocuje  bardzo obficie, owoce dojrzewają od początku lipca do września.
.

Kwitnąca jeżyna bezkolcowa.

Owoce jeżyny bezkolcowej.

Długie pędy wymagają podpór, po zebraniu owoców - podobnie jak u malin - pędy ubiegłoroczne należy wyciąć, a do podpór przymocować  młode pędy.

Jeżyny mają najwięcej ze wszystkich owoców jagodowych witaminy E- witaminy młodości. Bogate są w miedź, żelazo, zawierają duże ilości antocyjanów i barwników.  Zapobiegają chorobom serca i osteoporozie.
Dojrzałe owoce są soczyste, słodkie, po prostu pyszne, a przetwory z nich: soki, wina i dżemy bardzo smaczne.

  Aronia czarnoowocowa (Aronia melanocarpa) to najłatwiejszy w uprawie krzew jagodowy, niezwykle odporny na choroby i ataki szkodników. Aronia pochodzi od jarzębiny, której czerwone owoce po przemrożeniu nadają się na konfitury i dżemy. Krzewy aronii pięknie wyglądają w maju obsypane kwiatami, a w sierpniu i we wrześniu ich gałęzie uginają się pod ciężarem owoców, które podobnie jak u jarzębiny tworzą grona.

Dojrzałe owoce aronii.

Owoce aronii zawierają najwięcej  ze wszystkich owoców jagodowych składników odżywczych, mają niezwykłe właściwości lecznicze.

Te cierpkie, ciemnogranatowe owoce  pozwalają skutecznie walczyć z chorobami cywilizacyjnymi. Spowalniają procesy starzenia, obniżają ciśnienie, regulują poziom cukru, poprawiają wzrok, oczyszczają organizm z toksyn, wzmacniają naczynia krwionośne i zmniejszają napięcie nerwowe. Zawartość bardzo dużej ilości pektyn w owocach sprawia, że zapobiegają chorobom jelita grubego.

 Z powodu cierpkiego smaku nie są zbyt chętnie jadane na surowo, ale włożone na 24 godziny do zamrażalnika, tracą cierpkość. Po przemrożeniu można z nich robić kompoty, a ze świeżych: soki, dżemy, konfitury i nalewki; suszone dodawać do ciast zamiast rodzynek. Soki z aronii są bardzo zdrowe i nie tracą cennych składników odżywczych. Konfiturę z aronii można dodawać do ciast, lodów, deserów.

Przepis na pyszną konfiturę z aronii:
 Składniki:
1kg aronii,
1kg cukru
3/4 szklanki wody
 Do szerokiego rondla (najlepiej garnek z grubym dnem), wrzucamy obrane i opłukane owoce aronii i zalewamy wrzącym syropem, przygotowanym z wody i cukru. Gotujemy na bardzo małym ogniu przez 15 minut cały  czas delikatnie mieszając. Po ostygnięciu proces gotowania ponawiamy. Robimy tak kilka razy w ciągu 2 dni, aż owoce staną się szkliste i słodkie, a sok zgęstnieje. Gorącą konfiturę nakładamy do małych słoiczków i kilka minut pasteryzujemy.

Borówka amerykańska (Vaccinum corymbiosum)  do dobrego wzrostu i owocowania potrzebuje gleby o pH 4-4,5. Kwaśny odczyn gleby i właściwe cięcie pozwala na utrzymanie przez wiele lat regularnego owocowania. Borówka kwitnie w maju, białe kwiaty chętnie zapylane są przez trzmiele.

Kwitnąca borówka amerykańska.

Granatowoniebieskie owoce dojrzewają w  zależności od odmiany od początku lipca do października.Tylko ciemne owoce mają w pełni rozwinięty smak i aromat, dojrzałe są wtedy, gdy zniknie czerwona obwódka wokół nasady szypułki. 
Borówki zawierają witaminy, kwasy organiczne, cukry, sole mineralne. Są skuteczne w profilaktyce raka, zapobiegają marskości wątroby, wspomagają wzrok.

Te bardzo smaczne owoce można zamrażać, robić z nich np. konfitury, doskonałe smakują w ciastach i deserach.

Krzewinki jagodowe: truskawki, poziomki,  żurawina wielkoowocowa. 

 Pnącza jagodowe: winorośl, aktinidia, kolcowój chiński, cytryniec chiński.

Ogródek działkowy- kwitnące krzewy owocowe w maju

Kwitnące krzewy owocowe w maju, nie tylko upiększają ogródek działkowy, ale także dostarczają pysznych, zdrowych owoców. Aronia, borówka amerykańska, jeżyna bezkolcowa, winorośl, porzeczki czarne, czerwone, maliny i agrest rosną na działce od 26 lat. Do tej grupy krzewów owocowych dołączyły borówki, 2 jagody kamczackie, aktinidia, cytryniec chiński i kolcowój.

W maju rozkwitają krzewy borówki amerykańskiej. Czasami minusowe temperatury uszkadzają kwiaty; tak się stało w ubiegłym roku i owocowanie było bardzo słabe. Moja stara borówka "Early blue" owocuje niezmordowanie już ćwierć wieku. Smaczne owoce zbieramy od początku czerwca do przymrozków. Odpowiednie cięcie odmładzające sprawia, że krzew przez wiele lat tak dobrze owocuje. Wczesną wiosną  wycięłam kilka najstarszych gałęzi i przycięłam górne- drobne, mocno rozgałęzione gałązki. Odmłodzony i prześwietlony krzew pięknie zakwitł. Kwiaty borówki oblatywane i zapylane są przez zapracowane trzmiele.

Borówka amerykańska 

Pod koniec maja rozkwitnie jeżyna bezkolcowa. Krzew w pełni kwitnienia zachwyca mnogością kwiatów.
W tym tygodniu zasiliłam ją kompostem.  By doświetlić krzew, część pędów rozpięłam na bocznym drążku. Grube pędy, które wyrosły w ciągu lata są układane na inspekcie, aby nie zacieniały owocujących. Jesienią po wycięciu tuż przy ziemi pędów owocujących, młode pędy są przycięte i mocowane na miejscu wyciętych. Skracam je tak, by nie wchodziły na dach altany; także obcinam o połowę pędy boczne, bo one wytworzą wiosną pędy owoconośne i mocuję na stelażu  Przed nastaniem mrozów owijam włókniną, a wiosną czekam na kwitnienie. Młode pędy, które będą owocować w przyszłym roku osiągnęły już 30-40 cm; są grube i dorodne.

Jeżyna bezkolcowa kwitnie na biało

Do krzewów o jadalnych owocach możemy zaliczyć pigwowce. Jest ich kilka odmian. Kwitnące krzewy przyciągają wzrok. Ich kwiaty mają najczęściej żywe, czerwone kolory, ale spotyka się też pigwowce kwitnące na biało.

Pigwowiec

 Owoce początkowo zielone, w miarę dojrzewania staja się żółte. Są bardzo aromatyczne. Można z nich zrobić nalewkę, dodawać do konfitur, dżemów lub używać do herbaty zamiast cytryny. Zawierają dużo witaminy C. Do bezpośredniego spożycia się nie nadają, gdyż są twarde. Mimo, że ogródek działkowy nie jest duży, znalazłam miejsce dla trzech egzemplarzy tych pięknie kwitnących, łatwych w uprawie, odpornych na choroby i szkodniki roślin.

Owocująca aronia

Aronia to niezwykle odporny na mróz i choroby krzew owocowy. Obsypana białym kwieciem co roku cieszą oczy.
W tym poście: "Ogródek działkowy - kwitnące krzewy owocowe w maju" aronię postawiłabym na pierwszym miejscu ze względu na łatwość uprawy tego krzewu. Jeżeli chcemy poskromić jej wzrost przycinamy, a co parę lat krzewy odmładzamy, wycinając najstarsze gałęzie. Z przyciętych grubych pędów robię paliki do pomidorów, z owoców zdrowe soki.

Krzewy rosną już tyle lat bez żadnego zasilania. Posadziłam je jak tylko dostaliśmy we władanie ogródek działkowy. Nie pamiętam już, czy przez pierwsze lata ją zasilałam. Nigdy nie wygrabiam liści, bo od lat rosną pod nią pokrzywy, bluszczyk kurdybanek i żywokost. Ziemia jest zasobna w próchnicę, a rosnące pod nią rośliny wykorzystuję do oprysków.

Aktinidia ostrolistna "Issai"

Krzewem kwitnącym w maju jest aktinidia ostrolistna. Posadziłam na działce odmianę samopylną "Issai" cztery lata temu. Zakwitła i miała kilka owoców. Niestety mimo okrycia przemarzła i od ubiegłego roku  rośnie słabiutko. W tym roku zimowała pod "ciepłą pierzynką". Wypuściła listki, ale przymrozek je uszkodził. Muszę się nią troskliwie zająć, może uda się ją uratować. Krzew może żyć i owocować przez 50 lat.
Warto uprawiać krzewy owocowe, gdyż są ozdobne nie tylko w czasie kwitnienia, ale także w okresie owocowania. Jesienią ich liście pięknie się przebarwiają.

Kwiaty doniczkowe. Sępolia fiołkowa (Saintpaulia), fiołek afrykański

Sępolia fiołkowa (Saitpaulia) zwana fiołkiem afrykańskim należy do rodziny ostrojowatych (Gesneriaceae).
Rośliny tworzą rozetę wokół kwiatów. Mięsiste, owłosione, od spodu zielone lub lekko bordowe liście wyrastają ze skróconego pędu. Przy starannym pielęgnowaniu sępolie mogą kwitnąć przez cały rok, jednakże, najobficiej kwitną latem. Jest wiele odmian fiołków o kwiatach pojedynczych, półpełnych i pełnych.

Dawniej uprawione fiołki miały przeważnie szafirowoniebieskie kwiaty. Obecnie można kupić odmiany o kwiatach białych, różowych, karminowych, dwubarwnych i pasiastych.

Fiołki afrykańskie to moje ulubione rośliny, uprawiam je od dwudziestu lat,

Nie znam ich nazw gatunkowych, ale udaje mi się zawsze uzyskać listek, z którego wyrasta nowa, ładnie kwitnąca roślina. Zajmują prawie cały parapet okienny w kuchni, a pojedyncze egzemplarze powędrowały do salonu.

Szczepienie aronii na jarzębinie

W ubiegłym roku w ogródku działkowym odkryłam rosnącą w pobliżu aronii siewkę jarzębiny [ jarząbu pospolitego]. Posadziłam drzewko do doniczki, podlewałam, a jesienią  wysadziłam na stałe miejsce. Roślina osiągnęła prawie 0,5 metra wysokości. Bardzo chciałabym mieć taką owocującą jarzębinę, ale brak miejsca na to nie pozwala. Postanowiłam zaszczepić na niej aronię.Taki zabieg jest możliwy, bo aronia jest blisko spokrewniona z jarząbem. Pienna forma aronii może wyglądać ciekawie. Łatwiejszy będzie zbiór owoców, a pod drzewkiem będą mogły z powodzeniem rosnąć niskie rośliny.
Poczekam ze szczepieniem do następnej wiosny, bo drzewko jarzębiny musi mieć pień wyprowadzony na odpowiednią wysokość; od 1 do 1,5 metra. Gałązki do szczepienia zwane zrazami mam pod ręką. Samo
szczepienie jest proste. Wykonujemy je wiosną, gdy w roślinie ruszą już soki, a młoda kora łatwo odchodzi od drewna.

owocująca aronia

Ucinamy całą górną część jarzębiny na wybranej wysokości. Na przeciwległych stronach pnia zakładamy dwa, a jeżeli pień jest grubszy to więcej  zrazów  pobranych z krzewu aronii. Na zrazy ścinamy młode gałązki aronii o średnicy mniejszej niż  grubość ołówka. Gałązkę tniemy sekatorem tak, by odcinki miały 3-4 oczka.  Grubszy koniec zraza przycinamy po jak najdłuższym ukosie. Nacięcie wykonujemy ostrym nożem tak, aby płaszczyzna nacięcia była gładka, a brzegi nie były poszarpane. Na pniu jarzębu nacinamy korę od góry w dół. Przycięty zraz delikatnie  wsuwamy pod rozchyloną korę jarząbu.
Drewno jarzębiny i gałązki aronii muszą ściśle do siebie przylegać. Miejsce szczepienia obwiązujemy paskiem folii lub sznurkiem i możemy posmarować maścią ogrodniczą. Po kilku tygodniach, gdy gałązki się zrosną "bandaż" 

Drewko jarzębiny (w czerwonej ramce)

zdejmujemy. Wycinamy wszystkie boczne pędy, które wyrosły na jarzębinie, pozostawiamy tylko gałązki aronii. Rana po szczepieniu szybko się zagoi.
Gałązki aronii do szczepienia są łatwe do zdobycia, gdyż rosną na wielu działkach, ale z sadzonkami jarząbu może być kłopot. Myślę, że niektóre szkółki leśne posiadają kilkuletnie drzewka jarzębiny. Można też zakupić w internecie.
                                                                                                                          

Zimowe cięcie aronii

dojrzewające owoce aronii

W ogródku działkowym mam dwa ponad dwudziestoletnie krzewy aronii. O uprawie aronii pisałam  już wcześniej. Aronia osiągnęła trzy metry wysokości. Krzewy corocznie wspaniale owocują. Dwa tygodnie temu wycięłam kilka najstarszych gałęzi tuż przy ziemi, a część pędów młodych skróciłam o połowę, gdyż cieniowały borówkę.Takie zimowe cięcie jest dobrym sposobem na odmłodzenie krzewów, pobudzi wyrastanie nowych pędów. Wpłynie pozytywnie na doświetlenie wnętrza, a to będzie sprzyjało zakładaniu pąków kwiatowych i jeszcze lepszemu owocowaniu w przyszłym sezonie. Z owoców robię soki, dżemy i konfitury. Nadmiar rozdaję rodzinie. Zawsze trochę owoców pozostawiam na krzewach- zajadają się nimi ptaki.